Hepatik ensefalopati

Nedir?

Hepatik ensefalopati (HE) kavramının Türkçesi "karaciğere bağlı beyin hastalığı" demektir. Genel olarak kronik karaciğer hastalıklarının sekeli olmakla birlikte akut karaciğer yetmezliklerinde de görülebilmektedir. Ağır derecede hastalanmış bir karaciğer kanı yeterli ölçüde zehirli maddelerden arındıramaz. Örneğin sindirim işlemi sırasında oluşan zehirli maddeler filtre edilmeden kana akımına karışarak beyne ulaşır ve orada bozukluklara neden olurlar. HE koma derecesine kadar varabilir ancak uygun bir tedaviyle tamamen gerilemesi de mümkündür.

HE ne kadar sık görülür?

HE, en azından hafif şekilleriyle siroz hastalarında sık sık görülmektedir.

Semptomları nelerdir?

Erken evrelerde el yazısının eğri büğrü bir hale gelmesi, hırçınlık, bariz konuşamama, sayılarla sorunlar, konsantrasyon bozuklukları ve duygudurum değişiklikleri şeklinde kendini gösterir. Araç kullanma yeteneği daha ilk aşamalarda olumsuz etkilenebilmektedir. İleri evrelerde ise depresyonlar, günlük yaşamda kullanılan eşyaları birbiriyle karıştırma, uyku hali, apati (kayıtsızlık, aldırmazlık) ve son olarak koma meydana gelir.

Kimler risk altındadır?

Özellikle siroz aşamasındaki kronik karaciğer hastası olan insanlar; akut karaciğer yetmezliği hastaları.

İnsan kendini nasıl koruyabilir?

Kronik karaciğer hastaları amonyak düzeylerini kontrol ettirmelidirler. İlgili kişiler ve yakınları yukarda belirtilen işaretlere dikkat etmeli ve bir uzman hekime ya da kliniğe başvurmalıdırlar.

HE nasıl tedavi edilir?

Ornitin aspartat ve laktüloz gibi zehirden arındıran veya müshil etkili ilaçlar kullanılabilir; bakteriyel enfeksiyonların ve mide kanamalarının söz konusu olmadığı belirlenmelidir; günümüzde az proteinli beslenme artık nadir hallerde (sınırlı bir süre için) ve zehirlenme belirtilerinin proteinden kaynaklandığının kesinlikle bilindiği durumlarda uygulanmaktadır. Kanıtlanmış çinko veya B12 Vitamini eksiklikleri ilgili ilaçlar aracılığıyla giderilebilir. Son evrede bir karaciğer transplantasyonu yararlı olabilir.