Siroz

Nedir?

Kronik karaciğer hastalıkları son evrede karaciğerin nedbeleşmesine (fibroz) yol açabilir. Eğer karaciğer büyük ölçüde nedbeleşmişse buna siroz denir. En yaygın nedenleri kronik virüs hepatitleri, alkol ve başka toksinler, metabolizma hastalıkları ve otoimmün hastalıklardır. Karaciğer sirozunda zehirli maddelerin imhası, sindirim ve kan pıhtılaşması gibi pek çok önemli fonksiyon kısıtlanmış olabilir. Nedbeleşmiş karaciğerde kan akımının serbestçe gerçekleşememesi dolayısıyla kan birikmeleri oluşması da ayrıca sorun oluşturur. Sirozun ileri evrelerinde karında su birikmesi, beyin­ arızaları, iç kanamalar, organ yetmezliği ve karaciğer kanseri gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.

Ortalama kuluçka süresi ne kadardır?

Bu hastalığa göre ve hastadan hastaya değişir. Etkilenen kişilerin çoğunda siroz yıllar veya onyıllar sonra oluşmaktadır.

Karaciğer sirozu ne kadar sık görülür?

500.000 Almanda siroz olduğu tahmin edilmektedir. Her yıl 20.000'i aşkın insan bir karaciğer hastalığına bağlı olarak 5.000'i aşkın insan ise bir karaciğer tümöründen dolayı yaşamını yitirmektedir.

Semptomları nelerdir?

Sirozun henüz erken evrelerinde kısmen semptom görülmemektedir. Ciltte değişim­ler meydana gelebilir (örn. spider nevi olarak adlandırılan kırmızı bir nokta etrafında ışınsal yayılımlı ince kılcal damarlanmalar, ellerin iç yüzünde kızarıklıklar), hastalar genellikle halsiz olup enfeksiyonlara karşı duyarlıdırlar. Daha sonra karında su birikimi (assit), midede veya yemek borusunda oluşan varislerden kaynaklanan kanamalar (fundus veya özefagus­ varisi kanamaları), giderek artan sersemlik ve hatta koma (hepatik ensefalopati) meydana gelir.

Kimler risk altındadır?

Hangi nedenden kaynaklanırsa kaynaklansın kronik karaciğer hastalığı olan insanlar.

İnsan kendini nasıl koruyabilir?

Sağlıklı kişiler Hepatit B aşısı yaptırmalı ve az alkol tüketmelidirler. Bir karaciğer hastalığı şüphesi varsa (örneğin karaciğer değerlerinin yükselmesinden dolayı) bunun açıklığa kavuşturulmasına gayret edilmelidir. Eğer kronik bir karaciğer hastalığı mevcutsa sağlıklı bir yaşam tarzı ve mümkünse uygun bir tedavi sayesinde karaciğerin siroz aşamasına kadar hasarlanması önlenebilir.

Karaciğer sirozu şüphesi oluştuğunda ne yapılabilir?

Aile doktorunuzla görüşünüz ya da doğrudan bir gastroenteroloji/hepatoloji uzmanı hekime başvurunuz.

Karaciğer sirozu nasıl tedavi edilir?

Önce nedeni ortaya çıkarılmalı ve mümkünse tedavi edilmelidir. Bu, karaciğerdeki hasar oluşumunu durdurabilir veya yavaşlatabilir, ancak siroz genelde düzelmez. Eğer nedeni ortadan kaldırılırsa (örneğin iyileşen bir Hepatit C) nadir olarak karaciğer kısmen de olsa kendini toparlayabilir. Siroz hastalığının düzelmesini sağlayan bir ilaç veya bitkisel ilaç yoktur. Komplikasyon oluşması durumunda bunlar hedefli olarak tedavi edilir. Karaciğer sirozunun son evresinde bir karaciğer transplantasyonu yaşamı kurtarabilir.