Transplantasyon (organ nakli)

Bir karaciğer transplantasyonu ne zaman gerekli olur?
Eğer karaciğer ağır ve geri döndürülemez bir biçimde hasar görmüşse artık yaşamsal metabolizma fonksiyonlarını (örn. zehirli maddelerin arındırılması, kan pıhtılaşması, besin maddelerinin emilimi) yerine getiremez hale gelir. Karaciğerin iflas etmesi durumunda akut ölüm tehlikesi mevcuttur. Karaciğer transplantasyonlarının en yaygın nedeni, pek çok kronik hastalıktan kaynaklanabilen, ileri evre karaciğer sirozudur. Transplantasyon gerektiren diğer olası nedenler safrayolu hastalıkları, akut karaciğer yetmezliği (örneğin zehirlenme veya enfeksiyon sonucu), metabolizma hastalıkları ve başkalarıdır. Bazı özel hallerde, eğer çok ilerlememiş ise, karaciğer kanseri de bir transplantasyon için neden oluşturabilir.

Hangi durumlarda karaciğer transplantasyonu yapılamaz?

Hiçbir şekilde yapılmadığı durumlar: Kan zehirlenmesi (Sepsis), karaciğerin dışında başka kanser hastalıklarının varlığı, ilerlemiş kalp veya akciğer hastalığı veya tam olarak gelişmiş bir AIDS hastalığı bulunması.
Kısıtlı olarak olarak yapıldığı durumlar: Kapı toplardamarı sisteminin tümünü etkileyen tromboz oluşumları, yaşın 65'in üzerinde olması, ileri düzeyde beslenme yetersizliği, başka organlarda ağır hastalıklar olması, alkol veya uyuşturucu madde kullanımı, pozitif HIV bulgusu veya hastanın iyi işbirliği yapmaması.

Yılda kaç karaciğer transplantasyonu gerçekleştiriliyor?

2006 yılında Almanya'da ölmüş organ bağışçılarından alınan  971 karaciğer nakledilmiştir. (Kaynak: DSO 2007)

Karaciğere ihtiyacı olan her hasta bir karaciğer alabiliyor mu?

Ne yazık ki hayır. Almanya'da organ kıtlığı vardır, bu yüzden sürekli olarak bir çok insan organ alamadan ölmektedir. Bu durumu değiştirmek isteyen ve henüz organ bağışçısı kimliği almamış olan sağlıklı kişiler bu tür bir kimliği örn. Deutsche Stiftung Organtransplantation - Alman Organ Nakli Vakfı (http://www.dso.de) sitesinden indirebilir veya sipariş edebilirler.

Karaciğerler nasıl dağıtılıyor?

Hastalar önce bir klinikte esaslı bir ön muayeneden geçirilirler. Eğer öngörülür bir süre içerisinde bir transplantasyon gerekiyorsa hastalar bir bekleme listesine alınırlar. Liste, Hollanda'da bulunan EUROTRANSPLANT kuruluşunda tutulmaktadır. Akut karaciğer yetmezliği, karaciğer travması ya da yeni organın transplantasyondan iki hafta sonra iflas etmesi gibi akut yaşam tehdit edici durumlarla karşı karşıya olan hastalara öncelikli olarak karaciğer verilmektedir. Kronik hastalarda ise kan değerleri üzerinden yeni karaciğer olmadan gelecek üç ay içerisindeki ölüm risklerinin ne kadar yüksek olduğu hesaplanır. Risk ne kadar yüksek ise hastaya o kadar çabuk bir organ sağlanır.

Transplantasyon sonrasında sağkalım şansları ne kadardır?

Bu hastaya ve temelde yatan hastalığa göre değişir. Transplantasyondan 10 yıl sonra siroz hastalarının yüzde 60'ı, akut karaciğer yetmezliği hastalarının yakl. yüzde 56'sı ve karaciğer kanseri hastalarının yüzde 40'ı hala yaşamaktadır. (Kaynak: ELTR 2005)